B¸o c¸o

cña ViÖn tr­ëng ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n tèi cao vÒ

c«ng t¸c cña ngµnh kiÓm s¸t nh©n d©n t¹i Kú häp thø 7, Quèc héi kho¸ XI

Kính thưa các vị đại biểu Quốc hội!

Chúng tôi xin báo cáo trước Quốc hội về công tác của ngành Kiểm sát nhân dân trong 6 tháng qua, từ 1/10/2004 đến 31/3/2005 như sau:

     I- C«ng t¸c thùc hiÖn chøc n¨ng, nhiÖm vô cña ngµnh KiÓm s¸t nh©n d©n

   Sáu tháng qua, mặc dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng đất nước ta tiếp tục thu được những thành tựu quan trọng. Tình hình chính trị - xã hội ổn định. Đời sống của nhân dân tiếp tục được cải thiện. Tuy vậy, tình hình tội phạm vẫn diễn biến phức tạp.

Trong lĩnh vực an ninh quốc gia, các cơ quan chức năng đã khởi tố 47 vụ về các tội xâm phạm an ninh quốc gia, tăng 31 vụ so với cùng kỳ năm 2004. Đáng chú ý, ở một số tỉnh Tây Nguyên, một số đối tượng cầm đầu trong tổ chức Fulrô trước đây móc nối với bọn phản động lưu vong bên ngoài tuyên truyền, phát triển tổ chức phản động, chống phá Nhà nước ta. Trong dịp Noel năm 2004, bọn chúng đã kích động quần chúng biểu tình, gây rối và hoạt động bạo loạn. Các cơ quan chức năng đã chủ động ngăn chặn, phân loại xử lý và khởi tố một số đối tượng cầm đầu về các tội “Khủng bố”, “Phá hoại chính sách đoàn kết”, “Phá rối an ninh”, “Trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân”.

Trong lĩnh vực kinh tế, tình hình các tội phạm về tham nhũng, buôn lậu còn ở mức cao. Đáng chú ý, các cơ quan bảo vệ pháp luật, được sự phát hiện, tố giác của nhân dân đã phối hợp khởi tố, điều tra một số vụ án tham nhũng lớn xảy ra trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, như vụ “rút ruột” công trình xây dựng khu nhà cao tầng phục vụ tái định cư giải phóng mặt bằng tại phường Kim Giang, quận Thanh Xuân, Hà Nội; vụ một số cán bộ và lãnh đạo Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị thuộc Bộ Xây dựng lợi dụng việc được cấp đất để đầu tư xây dựng khu đô thị mới tại Mỹ Đình II quận Cầu Giấy, Hà Nội, đã nâng giá đất đem bán để thu khoản chênh lệch hàng chục tỷ đồng chia nhau kiếm lời... Các vụ án trên cho thấy những sơ hở, thiếu sót trong quản lý, giám sát thi công các công trình xây dựng cũng như trong việc cấp, quản lý và sử dụng đất đai của một số cơ quan nhà nước. Đây là vấn đề cần sớm có những giải pháp để khắc phục.

Tội phạm trong lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội vẫn diễn biến phức tạp. Một số tội được phát hiện, khởi tố tăng như: tội hiếp dâm trẻ em 344 vụ, tăng 42 vụ; tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ 2.213 vụ, tăng 61 vụ; tội đánh bạc 672 vụ, tăng 152 vụ; tội tổ chức đánh bạc và gá bạc 226 vụ, tăng 39 vụ; tội chống người thi hành công vụ 282 vụ, tăng 61 vụ so với cùng kỳ năm 2004…

Tội phạm về ma tuý được phát hiện, khởi tố  4.642 vụ, tăng 374 vụ so với cùng kỳ năm 2004. Đáng chú ý, các cơ quan chức năng đã phát hiện và triệt phá được nhiều đường dây mua bán, vận chuyển ma tuý với số lượng lớn, chủ yếu từ nước ngoài đưa vào Việt Nam qua các cửa khẩu biên giới Việt Nam – Lào, Việt Nam – Campuchia và qua đường hàng không. Đã phát hiện được nhiều vụ có đối tượng là người nước ngoài mua bán, vận chuyển ma tuý với số lượng lớn.

  Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp đã phát hiện, khởi tố 51 vụ, giảm 15 vụ so với cùng kỳ năm 2004. Trong đó, Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã khởi tố, điều tra một số vụ án về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp mà người phạm tội nguyên là cán bộ của các cơ quan tư pháp.

Tiếp tục quán triệt và thực hiện các Nghị quyết của Đảng về cải cách tư pháp, Nghị quyết về nhiệm vụ năm 2005 của Quốc hội khoá XI, kỳ họp thứ sáu, trước tình hình tội phạm diễn biến phức tạp, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã xác định công tác trọng tâm của toàn ngành là: Tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát các cấp; Phối hợp với các cơ quan tư pháp tập trung giải quyết các vụ án lớn, trọng điểm; Nâng cao chất lượng công tác kiểm sát các hoạt động tư pháp; Giải quyết kịp thời, chính xác các khiếu nại, tố cáo thuộc trách nhiệm của Viện kiểm sát; nâng cao ý thức chính trị, trách nhiệm, phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ Kiểm sát viên để thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao theo yêu cầu của cải cách tư pháp.

Kết quả các mặt công tác của ngành Kiểm sát nhân dân đạt được như sau:

1- Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp

* Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong lĩnh vực hình sự

-  Công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử các vụ án hình sự:

Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã tập trung thực hiện chức năng công tố, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan bảo vệ pháp luật trong việc quản lý, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm và trong việc bắt giữ, khởi tố, giải quyết án nhằm không bỏ lọt tội phạm. Ngoài các trường hợp Cơ quan điều tra khởi tố, thông qua tiếp nhận, quản lý và xử lý tin báo, tố giác tội phạm, Viện kiểm sát các cấp đã yêu cầu Cơ quan điều tra khởi tố 52 vụ/81 bị can.

Sáu tháng qua, toàn quốc có 22.818 người bị bắt, tạm giữ hình sự, tăng 1.641 người so với cùng kỳ năm 2004. Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát các cấp đã giải quyết được 20.917 người, trong đó khởi tố hình sự 20.036 người, đạt 95,8%; số còn lại được xử lý bằng các biện pháp khác.

Viện kiểm sát các cấp đã phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án hình sự; đã chủ động đề ra yêu cầu điều tra ngay từ khi khởi tố vụ án và trong suốt quá trình điều tra nhằm hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp khởi tố điều tra, sau phải đình chỉ điều tra do bị can không phạm tội và đình chỉ điều tra để lọt tội phạm.

Viện kiểm sát các cấp đã thụ lý kiểm sát điều tra 38.621 vụ/56.292 bị can (tăng 40 vụ/586 bị can so với cùng kỳ năm 2004); Viện kiểm sát nhân dân các cấp phải xử lý 28.519 vụ/ 46.938 bị can, đã giải quyết được 24.850 vụ/39.673 bị can, trong đó quyết định truy tố 24.593 vụ/39.150 bị can. Viện kiểm sát quân sự các cấp phải xử lý là 185 vụ/ 304 bị can, đã xử lý 152 vụ/237 bị can, trong đó quyết định truy tố 146 vụ/227 bị can.

Do có những biện pháp tích cực để nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố nên các trường hợp đình chỉ điều tra do không phạm tội của Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát giảm so với cùng kỳ năm trước. Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát đình chỉ điều tra 59 trường hợp do bị can không phạm tội, trong đó đình chỉ do không có sự kiện phạm tội 1 trường hợp; đình chỉ do hành vi bị can không cấu thành tội phạm (có vi phạm pháp luật nhưng chưa đến mức bị coi là tội phạm) 40 trường hợp; đình chỉ do bị can mắc bệnh tâm thần ở trong tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự 9 trường hợp; đình chỉ do bị can chưa đến tuổi chịu trách nhiệm hình sự 9 trường hợp.

Viện kiểm sát các cấp đã phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra tiến hành điều tra để đưa ra truy tố trước pháp luật một số vụ án lớn như: vụ “Phá hoại chính sách đoàn kết” và “Trốn đi nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân xảy ra tại tỉnh Gia Lai, gồm 27 đối tượng, do Nay Pher cầm đầu; vụ Nguyễn Minh Tuấn ở thành phố Hồ Chí Minh cùng 8 đối tượng mua bán, vận chuyển 355 bánh hêrôin; vụ Nguyễn Văn Vinh ở Bắc Giang cùng một số đối tượng mua bán, vận chuyển 200 bánh hêrôin; vụ Xổm Xa Nít, quốc tịch Lào móc nối với một số đối tượng trong nước tạo thành đường dây nhiều lần mua bán, vận chuyển ma tuý từ Lào vào Việt Nam với số lượng 556 bánh hêrôin (trọng lượng 194,6 kg); vụ Nguyễn Quang Thường, nguyên Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam cùng một số đối tượng Tham ô tài sản và Cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; vụ Đào Tiến Dũng, nguyên Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư và phát triển nhà và đô thị thuộc Bộ xây dựng cùng một số đối tượng Tham ô tài sản; vụ Vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng liên quan đến việc xây dựng đường ống và kho cảng Thị Vải, gồm 20 bị can nguyên là cán bộ Công ty chế biến và kinh doanh các sản phẩm khí và Công ty Tư vấn, thiết kế xây dựng dầu khí thuộc Tổng công ty Dầu khí Việt Nam; vụ Tham ô tài sản và Buôn lậu xảy ra tại Công ty Xăng dầu Hàng không Việt Nam…

Thông qua việc thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra đối với hai vụ án tham nhũng xảy ra trong lĩnh vực đầu tư – xây dựng cơ bản của ngành Dầu khí, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương có liên quan khắc phục vi phạm và xem xét trách nhiệm trong quản lý.

Viện kiểm sát các cấp đã thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử án hình sự đối với 22.931 vụ án theo thủ tục sơ thẩm; 5.283 vụ án theo thủ tục phúc thẩm; 85 vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm.

Các trường hợp Viện kiểm sát truy tố, Toà án tuyên không phạm tội được quản lý, theo dõi chặt chẽ. Sáu tháng qua, Toà án tuyên 24 bị cáo không phạm tội (cấp sơ thẩm 20, phúc thẩm 3, giám đốc thẩm 1). Đối với 20 bị cáo Toà án cấp sơ thẩm tuyên không phạm tội, Viện kiểm sát đều đã kháng nghị phúc thẩm theo hướng có tội. Đối với 3 bị cáo Toà án phúc thẩm tuyên không phạm tội, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đang xem xét kháng nghị giám đốc thẩm theo hướng các bị cáo phạm tội theo đề nghị của Viện kiểm sát cấp tỉnh.

Cùng với việc nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, Viện kiểm sát các cấp đã chú trọng công tác kiểm sát các hoạt động tư pháp nhằm bảo đảm hoạt động của các cơ quan tư pháp theo đúng các quy định của pháp luật.

 Viện kiểm sát các cấp đã phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra, kịp thời thẩm định hồ sơ, phê chuẩn các quyết định tố tụng do Cơ quan điều tra đề nghị. Đồng thời, qua kiểm sát việc khởi tố, bắt, tạm giữ, tạm giam, Viện kiểm sát các cấp đã quyết định huỷ bỏ 29 quyết định khởi tố vụ án, 11 quyết định không khởi tố vụ án không đúng của Cơ quan điều tra; không phê chuẩn bắt khẩn cấp 67 trường hợp; không phê chuẩn gia hạn tạm giữ 88 trường hợp; không phê chuẩn quyết định khởi tố bị can 13 trường hợp; không phê chuẩn bắt tạm giam 69 trường hợp; không phê chuẩn tạm giam 56 trường hợp; không gia hạn tạm giam 37 trường hợp.

Viện kiểm sát các cấp cũng đã chú trọng tập hợp vi phạm trong hoạt động điều tra để kiến nghị yêu cầu khắc phục và yêu cầu Thủ trưởng Cơ quan điều tra xử lý Điều tra viên đã vi phạm pháp luật trong khi tiến hành điều tra.

Trong quá trình thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử, Viện kiểm sát các cấp thường xuyên chú trọng phát hiện để kháng nghị đối với các bản án có vi phạm pháp luật. Sáu tháng qua, Toà án đã xét xử 386 vụ do Viện kiểm sát kháng nghị, đã chấp nhận kháng nghị 281 vụ, đạt 72,8%. Trong số các vụ án Toà án không chấp nhận kháng nghị, Viện kiểm sát tiếp tục đề nghị xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm 16 vụ. Toà án đã xét xử 85 vụ theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm, trong đó có 48 vụ do Viện kiểm sát kháng nghị. Riêng số kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm của Viện kiểm sát nhân dân tối cao mà Toà án đã xét xử là 16 vụ, chấp nhận kháng nghị 13 vụ.

Cùng với việc kháng nghị đối với các vụ án có vi phạm pháp luật, nhiều Viện kiểm sát địa phương cũng đã tập hợp các vi phạm pháp luật trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự của Toà án để kiến nghị yêu cầu khắc phục.

- Về việc thực hiện Nghị quyết 388 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội:

Thực hiện Nghị quyết 388 ngày 17/3/2003 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra và Thông tư liên tịch của Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an, Toà án nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số quy định của Nghị quyết trên, các Viện kiểm sát nhân dân địa phương đã phối hợp với các cơ quan hữu quan tổng rà soát, nắm số vụ có dấu hiệu bị oan từ các năm trước theo quy định của Nghị quyết 388 để chủ động xem xét giải quyết việc bồi thường khi có yêu cầu. Đến ngày 31/3/2005, Viện kiểm sát các cấp đã tiếp nhận 52 đơn yêu cầu bồi thường của người bị oan (các trường hợp oan đều xảy ra trước ngày 1/10/2004). Kết quả đã giải quyết như sau: đã làm thủ tục khôi phục danh dự và thương lượng bồi thường xong cho 24 người với tổng số tiền 408.233.000 đồng. Có 6 người đã được khôi phục danh dự và Viện kiểm sát đã thương lượng bồi thường vật chất nhiều lần nhưng không thành. Những người này đã khởi kiện yêu cầu toà dân sự giải quyết. Số người còn lại Viện kiểm sát các cấp đang tiếp tục giải quyết theo quy định của pháp luật.

 Cùng với quá trình giải quyết việc bồi thường cho người bị oan, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã chỉ đạo Viện kiểm sát nhân dân các địa phương kiểm điểm nghiêm túc, xác định rõ trách nhiệm của các cá nhân có liên quan đến việc làm oan, nhất là sự việc oan xảy ra sau khi có Nghị quyết 388 ngày 17/3/2003. Đến nay, đã có 12 Viện kiểm sát tỉnh, thành phố tiến hành kiểm điểm, xử lý cán bộ có liên quan đến việc làm oan.

- Công tác điều tra của Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao:

Thực hiện nhiệm vụ điều tra một số loại tội xâm phạm hoạt động tư pháp mà người phạm tội là cán bộ thuộc các cơ quan tư pháp, sáu tháng qua, Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã tiến hành xác minh hàng chục đơn tố giác, tin báo về tội phạm thuộc thẩm quyền. Nhiều trường hợp sau khi xác minh, thấy không đủ căn cứ đã ra quyết định không khởi tố vụ án hình sự. Một số trường hợp vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự đã kiến nghị xử lý kỷ luật hành chính. Cơ quan điều tra Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã thụ lý điều tra 7 vụ án/ 10 bị can về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp; kết thúc điều tra, đề nghị truy tố 6 vụ/ 9 bị can. Đáng chú ý là vụ “Ra quyết định trái pháp luật”, “Nhận hối lộ” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại tỉnh Khánh Hoà. Trong số bị can bị khởi tố có nguyên Phó giám đốc Sở Tư pháp kiêm Trưởng phòng thi hành án tỉnh; vụ “Ra quyết định trái pháp luật” và “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” xảy ra tại Bắc Ninh có bị can nguyên là Thẩm phán Toà án nhân dân tỉnh…

- Công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù:

Thực hiện nhiệm vụ kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù, Viện kiểm sát các cấp đã kiểm sát 14.343 lần nhà tạm giữ, 9.497 lần trại tạm giam và trại giam. Qua kiểm sát cho thấy việc bắt, tạm giữ, tạm giam thời gian qua đã có nhiều tiến bộ. Tuy nhiên, việc lạm dụng bắt khẩn cấp còn xảy ra ở một số nơi; tình trạng quá hạn tạm giữ, quá hạn tạm giam chưa được khắc phục triệt để; tình trạng tạm giam chung các đối tượng trong cùng vụ án đang điều tra, truy tố, xét xử còn xảy ra; tình trạng nhà tạm giữ, trại tạm giam quá tải chưa được khắc phục. Qua kiểm sát, Viện kiểm sát các cấp đã ban hành 470 kháng nghị, kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm trong việc tạm giữ; 400 kháng nghị, kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm trong việc tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù. Riêng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã tiến hành kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong công tác tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù tại 12 trại tạm giam và trại giam do Bộ Công an quản lý; ban hành 59 kháng nghị, kiến nghị yêu cầu khắc phục vi phạm trong công tác này.

Thực hiện Quyết định số 478-QĐ/ CTN ngày 28/7/2004 của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2004 và  2005, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã phối hợp với các cơ quan tư pháp Trung ương thẩm định, đề nghị Hội đồng tư vấn đặc xá Trung ương chấp nhận 16.495 hồ sơ có đủ điều kiện xét đặc xá năm 2005. Trên cơ sở đó, Hội đồng tư­ vấn đặc xá Trung ư­ơng đề nghị và được Chủ tịch n­ước quyết định đặc xá đợt tháng 2/2005 cho 8.325 người đang chấp hành hình phạt tù tại các trại tạm giam, trại giam và đặc xá cho 103 ng­ười đang được hoãn và tạm đình chỉ thi hành án; đề nghị Chủ tịch n­ước ra quyết định đặc xá đợt tháng 5/2005 cho 7.823 phạm nhân đang chấp hành hình phạt tù tại các trại tạm giam và trại giam.

 Viện kiểm sát các cấp trực tiếp kiểm tra, thẩm định 20.881 hồ sơ đề nghị xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù cho những phạm nhân có quá trình cải tạo tốt tại các trại giam và trại tạm giam; đã đề nghị đưa ra khỏi danh sách 132 trường hợp vì không đủ điều kiện xét giảm.

* Công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, hành chính, kinh doanh, thương mại, lao động và những việc khác theo quy định của pháp luật:

 Để triển khai thực hiện Bộ luật tố tụng dân sự (BLTTDS) có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2005, ngày 22/12/2004 Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ra Chỉ thị số 10/2004/CT-VKSTC về việc thi hành BLTTDS trong ngành Kiểm sát nhân dân; đã tổ chức biên soạn tài liệu và tổ chức tập huấn BLTTDS, tạo sự chuyển biến nhận thức cho đội ngũ cán bộ Kiểm sát viên, cán bộ trong ngành về phạm vi trách nhiệm công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự theo quy định của BLTTDS; phối hợp với Toà án nhân dân tối cao xây dựng Thông tư liên tịch hướng dẫn áp dụng một số quy định của BLTTDS; xây dựng các biểu mẫu về nghiệp vụ kiểm sát phù hợp với BLTTDS.

Thực hiện BLTTDS năm 2004, Viện kiểm sát các địa phương, nhất là cấp huyện đã chủ động nắm các khiếu nại của đương sự đối với việc thu thập chứng cứ của Toà án để yêu cầu Toà án xác minh, thu thập chứng cứ và cử Kiểm sát viên tham gia phiên toà.

Thông qua hoạt động kiểm sát, nhiều Viện kiểm sát đã kịp thời phát hiện các vi phạm của Toà án trong việc giải quyết các vụ việc dân sự để ban hành kháng nghị, kiến nghị. Sáu tháng qua, Toà án đã xét xử theo thủ tục sơ thẩm 10.066 vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, 341 vụ án hành chính, kinh doanh, thương mại, lao động. Toà án xét xử 5.226 vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình theo thủ tục phúc thẩm, trong đó có 108 vụ do Viện kiểm sát kháng nghị, chấp nhận kháng nghị 89 vụ, đạt 82,4%; 336 vụ  án hành chính, kinh doanh, thương mại, lao động theo thủ tục phúc thẩm, trong đó có 5 vụ do Viện kiểm sát kháng nghị. Toà án xét xử 304 vụ dân sự, hôn nhân và gia đình theo thủ tục giám đốc thẩm, trong đó có 54 vụ do Viện kiểm sát kháng nghị. Riêng Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm 44 vụ án dân sự, Toà án đã xét xử 40 vụ, chấp nhận kháng nghị 37 vụ, đạt 92%. Viện kiểm sát nhân dân tối cao kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm 11 vụ án hành chính, kinh doanh, thương mại; Toà án xét xử, chấp nhận 10 vụ, đạt 90,9% (1 vụ Toà án không chấp nhận kháng nghị do hai bên đương sự đã tự nguyện thi hành án).

Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã có sự đổi mới về công tác kiểm sát giám đốc thẩm đối với các vụ việc dân sự do Toà án giải quyết, tập trung giải quyết các đơn đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm; đồng thời  xúc tiến xây dựng Quy chế về công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động và những việc khác theo quy định của pháp luật phù hợp với những nội dung của BLTTDS.

Thực hiện chủ trương về việc lấy ý kiến góp ý vào dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi) của Quốc hội, toàn ngành Kiểm sát đã tổ chức thảo luận, góp ý nghiêm túc và đã xây dựng văn bản góp ý về dự thảo Bộ luật này gửi Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.

  * Công tác kiểm sát thi hành án:

    Viện kiểm sát nhân dân các cấp đã phối hợp với các cơ quan hữu quan tiến hành rà soát các bị án chưa thi hành án phạt tù, nắm chắc các trường hợp được hoãn thi hành án để thúc đẩy công tác thi hành án. Thông qua hoạt động kiểm sát, Viện kiểm sát các cấp đã yêu cầu Toà án ra quyết định thi hành án đối với 224 trường hợp người bị kết án có điều kiện thi hành án nhưng chưa có quyết định thi hành án.

Cùng với hoạt động kiểm sát thi hành án phạt tù, Viện kiểm sát các cấp đã tăng cường kiểm sát việc thi hành án treo, cải tạo không giam giữ tại cấp xã, phường, thị trấn. Một số Viện kiểm sát địa phương đã phối hợp với các ngành hữu quan tổ chức hội nghị pháp chế bàn biện pháp thực hiện tốt Nghị định của Chính phủ về trách nhiệm quản lý, giáo dục người chấp hành hình phạt tù cho hưởng án treo và cải tạo không giam giữ tại đơn vị cơ sở.

 Qua công tác kiểm sát thi hành án hình sự, Viện kiểm sát các cấp đã ban hành 42 kháng nghị đối với những vi phạm pháp luật của Toà án và cơ quan, tổ chức liên quan đến việc thi hành án.

Về công tác thi hành án dân sự, Viện kiểm sát các cấp đã phối hợp với Toà án và cơ quan thi hành án nắm chắc các bản án, quyết định của Toà án có hiệu lực pháp luật, phân loại những trường hợp có điều kiện và các trường hợp không có điều kiện thi hành án để yêu cầu thi hành kịp thời các bản án, quyết định có điều kiện thi hành; tăng cường kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động cưỡng chế thi hành án, hoãn thi hành án, thu, chi tiền thi hành án.

Thông qua công tác kiểm sát thi hành án dân sự, Viện kiểm sát các cấp đã phát hiện nhiều vụ, việc có vi phạm pháp luật của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thi hành án, ban hành 208 kháng nghị yêu cầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị khắc phục vi phạm.

* Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát nhân dân và kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về các hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp:

Tình hình khiếu nại, tố cáo vẫn diễn biến phức tạp. Viện kiểm sát các cấp đã có những biện pháp chấn chỉnh công tác tiếp công dân, tăng cường cơ sở vật chất và trang thiết bị để phục vụ tiếp công dân, quy định rõ lịch tiếp công dân và nội quy phòng tiếp công dân, nhiệm vụ, quyền hạn của người đến khiếu nại, tố cáo và người tiếp, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân.

Toàn ngành Kiểm sát đã thụ lý giải quyết 10.678 vụ, việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền; đã giải quyết được 6.866 vụ, việc, trong đó có 334 vụ, việc do các cơ quan của Đảng, của Quốc hội, Đoàn đại biểu và Đại biểu Quốc hội, của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể và các cơ quan báo chí chuyển đến thuộc thẩm quyền giải quyết của Viện kiểm sát; đã giải quyết được 201 vụ, việc.

 Trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc trách nhiệm của mình, Viện kiểm sát các cấp đã có nhiều biện pháp để đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng, hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo. Kết quả giải quyết và tiến độ giải quyết khiếu nại, tố cáo đều được Viện kiểm sát thông báo cho người khiếu nại, tố cáo và cơ quan, người chuyển đơn khiếu nại, tố cáo biết. Hiện nay, số đơn khiếu nại, đề nghị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với án hình sự và án dân sự đang chiếm số lượng khá lớn. Lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã kiểm tra, nghe báo cáo và có biện pháp kiện toàn các đơn vị nghiệp vụ đảm đương công việc này.

  Cùng với công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, Viện kiểm sát các cấp đã tiến hành kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp. Thông qua công tác kiểm sát đã phát hiện một số vi phạm trong việc tiếp nhận, quản lý và giải quyết khiếu nại, tố cáo của các cơ quan tư pháp. Viện kiểm sát các cấp đã tiến hành trực tiếp kiểm sát tại 128 cơ quan tư pháp, ban hành 126 kháng nghị, kiến nghị yêu cầu các cơ quan tư pháp khắc phục vi phạm.

Viện kiểm sát các địa phương đã xây dựng xong Báo cáo tổng kết việc thực hiện Chỉ thị 09-CT/TW ngày 6/3/2002 của Ban Bí thư về “Một số vấn đề cấp bách trong giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay” và pháp luật về khiếu nại, tố cáo. Viện kiểm sát nhân dân tối cao đang tổng hợp, xây dựng Báo cáo tổng kết việc thực hiện Chỉ thị 09-CT/TW trong hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp; đồng thời, phối hợp với Bộ Công an, Toà án nhân dân tối cao, Bộ Tư pháp, Bộ Quốc phòng hoàn thiện và ban hành Thông tư liên tịch hướng dẫn áp dụng một số quy định về khiếu nại, tố cáo trong BLTTHS.

2. Công tác xây dựng ngành

 Để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của công tác kiểm sát trong tình hình mới, ngành Kiểm sát tiếp tục kiện toàn bộ máy, tiến hành rà soát, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ thuộc các đơn vị trong ngành, nhất là cán bộ ở các đơn vị làm nhiệm vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử các vụ án hình sự và cán bộ làm nhiệm vụ kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình theo thủ tục giám đốc thẩm.

Thực hiện Nghị quyết số 717/2004/NQ-UBTVQH11 ngày 18/6/2004 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định tổng biên chế, số lượng Kiểm sát viên, Điều tra viên của Viện kiểm sát nhân dân, Viện kiểm sát quân sự các cấp năm 2004 và năm 2005, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã ban hành Quy định về cơ cấu cán bộ Viện kiểm sát nhân dân các cấp. Trên cơ sở biên chế cán bộ của từng đơn vị của từng cấp kiểm sát đã xác định cơ cấu cán bộ lãnh đạo, tỷ lệ Kiểm sát viên, công chức chuyên môn nghiệp vụ kiểm sát và công chức chuyên môn nghiệp vụ khác cho phù hợp. Đã ban hành Quy định về việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý cán bộ, công chức trong ngành Kiểm sát nhân dân, Quy chế làm việc của Hội đồng tuyển chọn Kiểm sát viên trong ngành và đang tiến hành các thủ tục bổ nhiệm mới và bổ nhiệm lại Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân các cấp theo quy định của Pháp lệnh Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân năm 2002.

Để đáp ứng yêu cầu chuẩn hoá cán bộ theo tinh thần Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị và Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002, ngành Kiểm sát đã tăng cường việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Đã mở 5 lớp hoàn chỉnh kiến thức cử nhân luật cho 733 cán bộ; 2 lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý, chỉ đạo, điều hành cho 90 cán bộ lãnh đạo cấp vụ, cấp tỉnh và cấp huyện; phối hợp với Học viện Tư pháp tổ chức lớp đào tạo Kiểm sát viên cho 221 cán bộ. Đồng thời, tiếp tục cử cán bộ đi học lớp cao cấp lý luận chính trị, lớp bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước, các lớp ngoại ngữ, tin học...

Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã xây dựng Kế hoạch thực hiện Chương trình trọng tâm công tác tư pháp năm 2005; tiếp tục thực hiện Đề án “Tin học hoá quản lý hành chính nhà nước” trong ngành Kiểm sát nhân dân giai đoạn 2003 – 2005. Đến nay, hầu hết các Viện kiểm sát cấp tỉnh đã thực hiện được việc truyền  gửi dữ liệu lên Viện kiểm sát nhân dân tối cao bằng các phần mềm thống kê, phần mềm quản lý. Nhiều Viện kiểm sát nhân dân cấp huyện thực hiện được việc truyền gửi dữ liệu lên Viện kiểm sát cấp tỉnh. Viện kiểm sát nhân dân tối cao đang triển khai hệ thống thư điện tử trong toàn ngành và xây dựng đường truyền tốc độ cao để đẩy nhanh tiến độ tin học hoá phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành trong toàn ngành.

Để tăng cường quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Viện kiểm sát nhân dân tối cao phối hợp với Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã xây dựng và ban hành Quy chế phối hợp công tác giữa Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Nhiều Viện kiểm sát địa phương cũng đã xây dựng Quy chế phối hợp giữa Viện kiểm sát với Mặt trận Tổ quốc tỉnh.

Viện kiểm sát các cấp đã thực hiện nghiêm túc Quy chế dân chủ ở cơ sở, Quy chế phối hợp giữa các đơn vị trong ngành, đảm bảo chế độ tập trung thống nhất và kỷ luật nghiệp vụ. Công tác kiểm tra, hướng dẫn nghiệp vụ của Viện kiểm sát cấp trên đối với Viện kiểm sát cấp dưới được tăng cường.

Để kiểm tra việc quản lý các trường hợp đình chỉ điều tra do không phạm tội, các trường hợp trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và việc tổ chức thực hiện Nghị quyết 388 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội của Viện kiểm sát các địa phương, cuối năm 2004, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã thành lập 23 đoàn kiểm tra do các đồng chí Lãnh đạo Viện và Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc làm trưởng đoàn đi kiểm tra các nội dung trên tại tất cả các Viện kiểm sát nhân dân tỉnh, thành phố trong cả nước.

Công tác quản lý cán bộ trong ngành Kiểm sát được tăng cường. Số cán bộ vi phạm giảm. Từ ngày 1/10/2004 đến ngày 31/3/2005 toàn ngành Kiểm sát đã phát hiện 18 cán bộ vi phạm kỷ luật, giảm 3 người so với cùng kỳ năm 2004, đã quyết định xử lý kỷ luật 18 người (100%).

Tóm lại, từ sau kỳ họp thứ 6 Quốc hội khoá XI, công tác của ngành Kiểm sát nhân dân đã đạt được nhiều kết quả. Tuy nhiên, đối chiếu với yêu cầu của cải cách tư pháp, công tác của ngành Kiểm sát vẫn còn những tồn tại, yếu kém. ở một số địa phương còn để xảy ra tình trạng bỏ lọt tội phạm và điều tra, truy tố không đúng quy định của pháp luật. Chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử của một bộ phận Kiểm sát viên vẫn còn yếu. Công tác kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, nhất là kháng nghị các vụ việc dân sự của một số Viện kiểm sát địa phương còn yếu. Việc giải quyết đơn khiếu nại, tố cáo thuộc trách nhiệm của ngành Kiểm sát nhân dân có nơi đạt tỷ lệ chưa cao. Chất lượng đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên hiện nay tuy được nâng lên nhưng vẫn chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu của cải cách tư pháp.

 Những tồn tại, yếu kém trên có nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chính là ý thức trách nhiệm, năng lực, trình độ của một bộ phận cán bộ, Kiểm sát viên chưa cao; việc quản lý, chỉ đạo, điều hành ở một số Viện kiểm sát địa phương chưa tốt; công tác hướng dẫn áp dụng pháp luật thuộc trách nhiệm của các cơ quan tư pháp, trong đó có Viện kiểm sát còn chậm; việc phối hợp, chỉ đạo giải quyết án có nơi, có lúc còn yếu. Cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện làm việc và phục vụ yêu cầu công tác của nhiều Viện kiểm sát chưa đáp ứng được yêu cầu.

   ii. Mét sè nhiÖm vô träng t©m cña ngµnh kiÓm s¸t nh©n d©n tõ nay ®Õn hÕt n¨m 2005

Tiếp tục quán triệt các Nghị quyết của Đảng về cải cách tư pháp, thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về nhiệm vụ năm 2005, để thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ do Hiến pháp và pháp luật quy định, từ nay đến hết năm 2005, ngành Kiểm sát nhân dân tập trung vào thực hiện các công tác chủ yếu sau:

- Nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong lĩnh vực hình sự; tập trung giải quyết kịp thời, đúng pháp luật những vụ án trọng điểm về an ninh quốc gia, tham nhũng, buôn lậu, ma tuý, các loại tội phạm có tổ chức và những vụ án được dư luận quan tâm. Kiểm sát chặt chẽ việc khởi tố các vụ án hình sự, khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi và áp dụng các biện pháp ngăn chặn, hạn chế đến mức thấp nhất các trường hợp khởi tố không đúng phải đình chỉ điều tra do bị can không phạm tội và các trường hợp Viện kiểm sát truy tố oan, Toà án tuyên không phạm tội; tổ chức rút kinh nghiệm công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự theo Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 và theo tinh thần Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị trong phạm vi toàn ngành nhằm nâng cao chất lượng khâu công tác này, nhất là chất lượng tranh luận của Kiểm sát viên tại phiên toà.

- Phối hợp với các cơ quan chức năng của Quốc hội thực hiện chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2005.

- Tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết 388/2003/NQ-UBTVQH11 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về bồi thường thiệt hại cho người bị oan do người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hình sự gây ra. Phối hợp với các cơ quan hữu quan hướng dẫn, đề xuất giải quyết những vướng mắc nảy sinh trong quá trình thực hiện Nghị quyết này, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người bị oan.

- Tăng cường công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, quản lý và giáo dục người chấp hành án phạt tù và công tác kiểm sát thi hành án. Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan bàn biện pháp đẩy mạnh công tác thi hành án dân sự, giảm mạnh số án tồn đọng; tích cực tham gia việc xét, đề nghị đặc xá cho những phạm nhân cải tạo tiến bộ, bảo đảm việc đặc xá theo đúng các quy định của pháp luật.

 - Tiếp tục triển khai thực hiện BLTTDS năm 2004 trong ngành Kiểm sát nhân dân. Đổi mới cơ chế và tổ chức hoạt động để nâng cao trách nhiệm của Viện kiểm sát các cấp trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự của Toà án. Tham gia đầy đủ các phiên toà đối với những vụ án do Toà án thu thập chứng cứ mà đương sự có khiếu nại, các việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án, các vụ việc dân sự mà Viện kiểm sát kháng nghị bản án, quyết định của Toà án. Phát hiện và kháng nghị kịp thời các bản án, quyết định của Toà án có vi phạm pháp luật.

- Nghiên cứu, áp dụng các giải pháp tổng thể để nâng cao hiệu quả giải quyết các khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của ngành Kiểm sát, khắc phục tình trạng tồn đọng đơn kéo dài. Tăng cường kiểm sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo về các hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp. Tổng kết việc thực hiện Chỉ thị 09-CT/TW ngày 6/3/2002 của Ban Bí thư về “Một số vấn đề cấp bách trong giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay” và pháp luật về khiếu nại, tố cáo.

- Phối hợp với các cơ quan hữu quan đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành BLTTHS năm 2003, BLTTDS năm 2004 và các văn bản pháp luật khác theo sự phân công của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội.

- Tiếp tục củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ, bảo đảm tuyển chọn đủ cán bộ cho các đơn vị theo chỉ tiêu đã đựơc phê duyệt; tăng cường công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, chú trọng công tác đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu của cải cách tư pháp, trước hết là yêu cầu của việc tăng thẩm quyền cho cấp huyện. Tiếp tục phối hợp với các cơ quan hữu quan lựa chọn trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quyết định danh sách các Toà án nhân dân cấp huyện có đủ điều kiện thực hiện thẩm quyền xét xử mới theo quy định tại khoản 1 Điều 170 BLTTHS và Điều 33 BLTTHS. Thực hiện tốt việc luân chuyển cán bộ. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm minh đối với những cán bộ có sai phạm.

- Tiếp tục thực hiện đầu tư cơ sở vật chất, trụ sở, phương tiện làm việc cho các đơn vị theo kế hoạch đã được phê duyệt, nhất là các đơn vị mới được thành lập, các đơn vị mới được tăng thẩm quyền. Tổ chức Đại hội thi đua toàn ngành và Lễ kỷ niệm 45 năm ngày thành lập ngành Kiểm sát nhân dân.

Xin trân trọng cảm ơn các vị Đại biểu Quốc hội!

                                                                                     KT. VIỆN TRƯỞNG

                                                                    VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO

                                                                                    PHÓ VIỆN TRƯỞNG

                                                          Đã ký: Trần Thu

(Ghi chú: Vì đồng chí Viện trưởng VKSNDTC bị ốm nên đồng chí Phó Viện trưởng thường trực VKSNDTC ký thay)